İçeriğe geçmek için "Enter"a basın

Nakit Akış Tablosu Nedir ve Nasıl Yorumlanır?

Meşhur meseldir Napolyon’a sormuşlar: Bir savaşı kazanmak için ne gerekir? O da cevap vermiş: Para, para, para…

Şimdi biz de soralım: Bir şirketin varlığını sürdürebilmesi neye bağlıdır? El cevap: Nakit, nakit, nakit…”

Ben şirketin bilançosuna baktım, gelir tablosunu da inceledim ama nakit akış tablosunu es geçtim… Aman orada dur! Çünkü nakit akış tablosu katiyen atlamaya gelmez.

Nakit Akış Tablosu Neyi gösterir?

Adı üstünde, Nakit Akış Tablosu denilen finansal, bir döneme ait nakit giriş çıkışlarını gösterir; yani dönem içinde paralar nereden gelmiş ve nereye harcanmış ve nihayetinde nakit ve benzerlerinde artış mı yaşanmış azalış mı olmuş?

“Nakit akış tablosunun en önemli ayırt edici özelliği nedir?” derseniz: Bilanço ve gelir tablosu tahakkuk esası üzerine hazırlanırken, nakit akış tablosunun; bunlardan farklı olarak nakit esaslı olarak hazırlanmasıdır.

İkisi arasındaki farkın daha iyi kavranabilmesi açısından şöyle bir örnek verelim: Diyelim ki bir şirket 1 milyon liralık bir satış gerçekleştirdi, ne var ki satışların hepsi de vadeli yapıldı. Bu durumda gelir tablosunda satışlar 1 milyon görünecektir ve yine bu satışlardan düşülmesi gereken giderler düşüldükten sonra ortaya çıkan net kâr da, aynı şekilde şirketin döneme ait kazancı olarak sunulacaktır. Yine aynı kâr rakamı doğal olarak bilançonun özkaynaklar kalemi altında dönem kârı olarak yer alacaktır. Fakat sonuç itibariyle satışların hepsi de vadeli yapıldığı için, vadeli satışlar eğer henüz tahsil edilmediyse, şirkete “işletme faaliyetlerinden” dolayı hiç nakit girmemiş olacağı gibi; üstelik bir de satılan malların maliyeleri peşin ödenmişse, bırakın işletme faaliyetlerinden ötürü şirkete nakit girişi olmasını, bilakis şirketten nakit çıkışı gerçekleşmiş olacaktır. Ve işte biz bu durumun yansımasını da ancak nakit akış tablosuna bakarak görebiliyoruz.

Ne olacak yani, şirket biraz da veresiye satıversin denilebilir ve elbette şirketler zaman zaman vadeli satış da gerçekleştirirler. Bunu doğrudan bir sorun olarak değerlendirmek gerekmez; lakin nakit akışının da bir şekilde doğru yönetilebilmesi elzemdir. Aksi takdirde faturalar bekler ve faturalar gibi şirketin döngüselliğinin bir parçası sayılabilecek her türlü giderin zamanında karşılanabilmesi şirketin geleceğe sağlam adımlarla yürüyebilmesinin bir gereğidir.

Mevzu bu açıdan değerlendirildiğinde nakit akış tablosunun da, en az diğer finansal tablolar kadar önemli olduğu sonucuna varabiliriz.

Bir şirkete nakit akışı üç kanaldan gerçekleştiği için, nakit akış tablosu da nakit giriş çıkışlarını kendi içinde üç temel kalem üzerinden gösterir, bunlar: İşletme, yatırım ve finansman faaliyetleridir. Tablodaki bu 3 ana kalemin toplamı o dönem içerisinde şirkete ne kadar nakit girdiğini ya da şirketten ne kadar nakit çıktığını gösterir. Bulunan değer negatifse, bu; şirketten o periyotta nette para çıkışı olduğu anlamına gelirken, değerin pozitif olması para girişi olduğunu ortaya koyar.

İşletme Faaliyetlerinden Nakit Akışları

İşletme faaliyetlerinden nakit akışları bu bölümde yer alır; şirketin gelirleri ve bu gelirlerin elde edilme sürecindeki nakit çıkışları bu kısımda gösterilir. İşletme faaliyetlerinden nakit akışları bölümüne dönem kârı/zararı ile başlanılır. Daha sonrasında amortisman, itfa ve karşılıklarla ilgili düzeltmeler net kâra eklenir. Diğer taraftan alacaklardaki artışlar düşülür.

İşletme faaliyetlerinden gelen nakit akışları, şirketin net dönem kârının kalitesini göstermesi bakımından da önem arz eder. Başarlı bir tahsil politikası izleyen şirketin, işletme faaliyetlerinden en az net dönem kârı kadar nakit akışı sağlaması beklenir; çünkü nakit çıkışı gerektirmeyen amortisman ve itfa gibi unsurlar nakit akışı tablosunda net dönem kârına eklenir. İşletme faaliyetlerinden nakit akışı, net dönem kârından daha düşük olan ya da işletme faaliyetlerinden negatif nakit akışı açıklayan şirketlerde, durumun sebebi dikkatle irdelenmeli ve bu tür şirketlere şüpheyle yaklaşılmalıdır.

Yatırım Faaliyetlerinden Nakit Akışları

Yatırım faaliyetlerinden nakit akışları, şirketin maddi ve maddi olmayan duran varlıklarında, dönem içinde yaşanan değişimden kaynaklanır. Buna göre dönem içinde şirket, örneğin; bina, arsa, araç, makine ve cihaz gibi satın almalar gerçekleştirdiyse; bu, yatırım faaliyetlerinden dolayı nakit çıkışı yaşandığını gösterir. Tersi durumda, yani şirketin maddi ya da maddi olmayan varlıkları elinden çıkarak satması halinde ise, şirkete yatırım faaliyetlerinden dolayı nakit giriş olmuş demektir.

Yatırım faaliyetlerinden nakit akışı negatif olan şirketler, yeni yatırımlar gerçekleştirerek büyüyen şirketlerdir, dolayısıyla bu kalemin negatif olması olumsuz değil, aksine tercih edilesi bir durumdur. Ne var ki yapılan yatırım miktarı şirketi zora sokmayacak düzeyde olmalıdır, diğer bir ifadeyle şirketin işletme faaliyetlerinden doğan nakit akışı, bu kalemi karşılıyor olabilmesi önemlidir.

Finansman Faaliyetlerinden Nakit Akışları

Finansman faaliyetlerinden nakit akışları; şirketin borç alımları ya da ödemeleri, temettü ödemeleri, hisse geri alımları ya da bedelli hisse senedi ihraçları neticesinde oluşan nakit giriş ve/veya çıkışlarını gösteren bölümdür.

Finansman faaliyetlerinden nakit akışlarının pozitif olması şirketin yeni borçlanmaya gittiğini ya da bedelli hisse sendi ihraç ettiğini gösterir. Borçlanma şirket riskliliğini artıracak olmasına rağmen, yatırım harcamalarının finansmanı için kullanılacak ve aktif karlılığını pozitif etkileyecekse olumsuz olarak değerlendirilmeyebilir. Diğer yandan işletme sermayesi ihtiyacını gidermek maksadıyla borçlanma yoluna gidilmesinin iyi bir finansal yönetim politikası olduğu düşünülmez.

Bedelli sermaye artırımdan dolayı finansal faaliyetlerden pozitif nakit akışı gerçekleşmesinin olumlu ya da olumsuz olup olmadığına karar verilebilmesi için ise; bedelli sermaye artırımından gelen nakdin nerelerde, nasıl ve ne için kullanılacağına göre ayrıca değerlendirme yapılması gerekir.

Finansman faaliyetlerinden nakit akışının negatif olması ise genel itibariyle şirket açısından olumlu bir durumdur; çünkü bu durumda şirket borcu varsa borçlarının bir kısmını ödemiş ya da ortaklarına temettü dağıtmış demektir.

Nakit Akış Tablosu Nasıl Yorumlanır?

Bir grup akademisyen (Gup vd.) 1993 yılında yayımladığı bir “An Analysis of Patterns from the Statement of Cash Flows” isimli makalede nakit akış tablosunun nasıl yorumlanması gerektiği ve tablodaki üç ana kalemin her birinden nakit giriş ya da çıkışı yaşanmış olmasına göre gerçekleşebilecek 8 ihtimal üzerinden bir model geliştirmiş ve model içinde yer alan kategorilerin, şirketin içinde bulunduğu durumla ilgili bize ipuçları verdiğini ortaya çıkarmışlardır.

Nakit Akışlarının Sağlandığı Faaliyetler Yönteminde Modeller
Kaynak: Nakit Akışlarının Sağlandığı Faaliyetler Yöntemi İle İşletmelerin
Nakit Akış Profillerinin İncelenmesi
  1. model (+,+,+): Bütün faaliyetten de nakit akışı sağlanmıştır. Şirket işletme faaliyetlerinden nakit akışı pozitif olmasına ve elindeki yatırımların bir miktarını satarak da nakit girişi yaratmış olmasına rağmen; borçlanma ya da bedelli sermaye artırımı yoluyla finansman faaliyetlerinden de nakit bulma yoluna gitmiştir. Bu durum her zaman karşımıza çıkacak bir hal değildir. Şirketin gelecek dönemde nakit çıkışı yaratacak bir faaliyet için nakit biriktirmek yoluna gittiği öngörüsünde bulunulabilir. Her halükarda geçici bir durum olması beklenir.
  2. model (+, – ,-): Genel olarak başarılı ve olgun şirket yapılarında görülür. İşletme, esas faaliyetlerinden sağladığı nakit akışıyla (otofinansman) büyütebilmekte ve buna ilaveten borçlarını azaltmakta ve/veya temettü ödemesi gerçekleştirmektedir.
  3. model (+, +, -): İşletmenin ve yatırım faaliyetlerinden nakit akışları pozitif, finansman faaliyetlerinden nakit akışları ise negatiftir. Genellikle olgunluk evresinden gerileme evresine geçişte ya da yeniden yapılanma içerisine giren firmalarda görülen nadir rastlanan bir modeldir.
  4. model (+, -, +): Büyüme evresinde belirli bir düzeye gelmiş, fakat bu evrenin sonunda olmayıp, büyümesini devam ettiren şirketlerde bu yapıyla karşılaşılabilir. Bu durumdaki bir işletmenin faaliyetlerinden elde ettiği nakit akışlarının, yatırımlarını karşılamaya yeterli gelmediği düşünülebilir. İşletme faaliyetlerinden nakit akışı pozitif olmasına rağmen, şirket hisse senedi ihraç ederek ya da yeni bir borçlanmaya giderek yatırımlarını finanse etmektedir.
  5. model (-, +, +): Faaliyetlerinden sağlanan negatif nakit akışları şirket açısından sorunlu bir durumdur ve bu durumun geçici olup olmadığı incelenmelidir. Nadir rastlanır ve genelde daralan firmalarda görülmektedir.
  6. model (-, -, +): Genç ve büyüyen şirketlerde görülür. İşletme faaliyetleriyle nakit yaratmakta zorlanan yeni kurulan şirketler buna rağmen finansman faaliyetlerinden pozitif nakit akışıyla yatırım yapmaya devam etmektedir. nakit yaratılamadığı gibi yatırım yapılmakta ve nakit ihtiyacı finansman faaliyetleri ile karşılanmaktadır. Getiri potansiyeli ve riski yüksek şirketler genelde bu modelle karşımıza çıkar.
  7. model (-, +, -): Tasfiye halinde olan firmaların nakit akışı genelde bu yapıdadır. İşletme faaliyetleri ve finansman faaliyetleri nakit akışları negatiftir; diğer taraftan borçlar ve temettüler, duran varlıklar elden çıkarılarak ödenmektedir.
  8. model (-, -, -): Oldukça nadir rastlanan bir durumdur. Tüm faaliyetler nakit çıkışı sebep olmuştur.

Yorumlar kapatıldı.

Nakit Akış Tablosu Nedir ve Nasıl Yorumlanır?

Meşhur meseldir Napolyon’a sormuşlar: Bir savaşı kazanmak için ne gerekir? O da cevap vermiş: Para, para, para…

Şimdi biz de soralım: Bir şirketin varlığını sürdürebilmesi neye bağlıdır? El cevap: Nakit, nakit, nakit…”

Ben şirketin bilançosuna baktım, gelir tablosunu da inceledim ama nakit akış tablosunu es geçtim… Aman orada dur! Çünkü nakit akış tablosu katiyen atlamaya gelmez.

Nakit Akış Tablosu Neyi gösterir?

Adı üstünde, Nakit Akış Tablosu denilen finansal, bir döneme ait nakit giriş çıkışlarını gösterir; yani dönem içinde paralar nereden gelmiş ve nereye harcanmış ve nihayetinde nakit ve benzerlerinde artış mı yaşanmış azalış mı olmuş?

“Nakit akış tablosunun en önemli ayırt edici özelliği nedir?” derseniz: Bilanço ve gelir tablosu tahakkuk esası üzerine hazırlanırken, nakit akış tablosunun; bunlardan farklı olarak nakit esaslı olarak hazırlanmasıdır.

İkisi arasındaki farkın daha iyi kavranabilmesi açısından şöyle bir örnek verelim: Diyelim ki bir şirket 1 milyon liralık bir satış gerçekleştirdi, ne var ki satışların hepsi de vadeli yapıldı. Bu durumda gelir tablosunda satışlar 1 milyon görünecektir ve yine bu satışlardan düşülmesi gereken giderler düşüldükten sonra ortaya çıkan net kâr da, aynı şekilde şirketin döneme ait kazancı olarak sunulacaktır. Yine aynı kâr rakamı doğal olarak bilançonun özkaynaklar kalemi altında dönem kârı olarak yer alacaktır. Fakat sonuç itibariyle satışların hepsi de vadeli yapıldığı için, vadeli satışlar eğer henüz tahsil edilmediyse, şirkete “işletme faaliyetlerinden” dolayı hiç nakit girmemiş olacağı gibi; üstelik bir de satılan malların maliyeleri peşin ödenmişse, bırakın işletme faaliyetlerinden ötürü şirkete nakit girişi olmasını, bilakis şirketten nakit çıkışı gerçekleşmiş olacaktır. Ve işte biz bu durumun yansımasını da ancak nakit akış tablosuna bakarak görebiliyoruz.

Ne olacak yani, şirket biraz da veresiye satıversin denilebilir ve elbette şirketler zaman zaman vadeli satış da gerçekleştirirler. Bunu doğrudan bir sorun olarak değerlendirmek gerekmez; lakin nakit akışının da bir şekilde doğru yönetilebilmesi elzemdir. Aksi takdirde faturalar bekler ve faturalar gibi şirketin döngüselliğinin bir parçası sayılabilecek her türlü giderin zamanında karşılanabilmesi şirketin geleceğe sağlam adımlarla yürüyebilmesinin bir gereğidir.

Mevzu bu açıdan değerlendirildiğinde nakit akış tablosunun da, en az diğer finansal tablolar kadar önemli olduğu sonucuna varabiliriz.

Bir şirkete nakit akışı üç kanaldan gerçekleştiği için, nakit akış tablosu da nakit giriş çıkışlarını kendi içinde üç temel kalem üzerinden gösterir, bunlar: İşletme, yatırım ve finansman faaliyetleridir. Tablodaki bu 3 ana kalemin toplamı o dönem içerisinde şirkete ne kadar nakit girdiğini ya da şirketten ne kadar nakit çıktığını gösterir. Bulunan değer negatifse, bu; şirketten o periyotta nette para çıkışı olduğu anlamına gelirken, değerin pozitif olması para girişi olduğunu ortaya koyar.

İşletme Faaliyetlerinden Nakit Akışları

İşletme faaliyetlerinden nakit akışları bu bölümde yer alır; şirketin gelirleri ve bu gelirlerin elde edilme sürecindeki nakit çıkışları bu kısımda gösterilir. İşletme faaliyetlerinden nakit akışları bölümüne dönem kârı/zararı ile başlanılır. Daha sonrasında amortisman, itfa ve karşılıklarla ilgili düzeltmeler net kâra eklenir. Diğer taraftan alacaklardaki artışlar düşülür.

İşletme faaliyetlerinden gelen nakit akışları, şirketin net dönem kârının kalitesini göstermesi bakımından da önem arz eder. Başarlı bir tahsil politikası izleyen şirketin, işletme faaliyetlerinden en az net dönem kârı kadar nakit akışı sağlaması beklenir; çünkü nakit çıkışı gerektirmeyen amortisman ve itfa gibi unsurlar nakit akışı tablosunda net dönem kârına eklenir. İşletme faaliyetlerinden nakit akışı, net dönem kârından daha düşük olan ya da işletme faaliyetlerinden negatif nakit akışı açıklayan şirketlerde, durumun sebebi dikkatle irdelenmeli ve bu tür şirketlere şüpheyle yaklaşılmalıdır.

Yatırım Faaliyetlerinden Nakit Akışları

Yatırım faaliyetlerinden nakit akışları, şirketin maddi ve maddi olmayan duran varlıklarında, dönem içinde yaşanan değişimden kaynaklanır. Buna göre dönem içinde şirket, örneğin; bina, arsa, araç, makine ve cihaz gibi satın almalar gerçekleştirdiyse; bu, yatırım faaliyetlerinden dolayı nakit çıkışı yaşandığını gösterir. Tersi durumda, yani şirketin maddi ya da maddi olmayan varlıkları elinden çıkarak satması halinde ise, şirkete yatırım faaliyetlerinden dolayı nakit giriş olmuş demektir.

Yatırım faaliyetlerinden nakit akışı negatif olan şirketler, yeni yatırımlar gerçekleştirerek büyüyen şirketlerdir, dolayısıyla bu kalemin negatif olması olumsuz değil, aksine tercih edilesi bir durumdur. Ne var ki yapılan yatırım miktarı şirketi zora sokmayacak düzeyde olmalıdır, diğer bir ifadeyle şirketin işletme faaliyetlerinden doğan nakit akışı, bu kalemi karşılıyor olabilmesi önemlidir.

Finansman Faaliyetlerinden Nakit Akışları

Finansman faaliyetlerinden nakit akışları; şirketin borç alımları ya da ödemeleri, temettü ödemeleri, hisse geri alımları ya da bedelli hisse senedi ihraçları neticesinde oluşan nakit giriş ve/veya çıkışlarını gösteren bölümdür.

Finansman faaliyetlerinden nakit akışlarının pozitif olması şirketin yeni borçlanmaya gittiğini ya da bedelli hisse sendi ihraç ettiğini gösterir. Borçlanma şirket riskliliğini artıracak olmasına rağmen, yatırım harcamalarının finansmanı için kullanılacak ve aktif karlılığını pozitif etkileyecekse olumsuz olarak değerlendirilmeyebilir. Diğer yandan işletme sermayesi ihtiyacını gidermek maksadıyla borçlanma yoluna gidilmesinin iyi bir finansal yönetim politikası olduğu düşünülmez.

Bedelli sermaye artırımdan dolayı finansal faaliyetlerden pozitif nakit akışı gerçekleşmesinin olumlu ya da olumsuz olup olmadığına karar verilebilmesi için ise; bedelli sermaye artırımından gelen nakdin nerelerde, nasıl ve ne için kullanılacağına göre ayrıca değerlendirme yapılması gerekir.

Finansman faaliyetlerinden nakit akışının negatif olması ise genel itibariyle şirket açısından olumlu bir durumdur; çünkü bu durumda şirket borcu varsa borçlarının bir kısmını ödemiş ya da ortaklarına temettü dağıtmış demektir.

Nakit Akış Tablosu Nasıl Yorumlanır?

Bir grup akademisyen (Gup vd.) 1993 yılında yayımladığı bir “An Analysis of Patterns from the Statement of Cash Flows” isimli makalede nakit akış tablosunun nasıl yorumlanması gerektiği ve tablodaki üç ana kalemin her birinden nakit giriş ya da çıkışı yaşanmış olmasına göre gerçekleşebilecek 8 ihtimal üzerinden bir model geliştirmiş ve model içinde yer alan kategorilerin, şirketin içinde bulunduğu durumla ilgili bize ipuçları verdiğini ortaya çıkarmışlardır.

Nakit Akışlarının Sağlandığı Faaliyetler Yönteminde Modeller
Kaynak: Nakit Akışlarının Sağlandığı Faaliyetler Yöntemi İle İşletmelerin
Nakit Akış Profillerinin İncelenmesi
  1. model (+,+,+): Bütün faaliyetten de nakit akışı sağlanmıştır. Şirket işletme faaliyetlerinden nakit akışı pozitif olmasına ve elindeki yatırımların bir miktarını satarak da nakit girişi yaratmış olmasına rağmen; borçlanma ya da bedelli sermaye artırımı yoluyla finansman faaliyetlerinden de nakit bulma yoluna gitmiştir. Bu durum her zaman karşımıza çıkacak bir hal değildir. Şirketin gelecek dönemde nakit çıkışı yaratacak bir faaliyet için nakit biriktirmek yoluna gittiği öngörüsünde bulunulabilir. Her halükarda geçici bir durum olması beklenir.
  2. model (+, – ,-): Genel olarak başarılı ve olgun şirket yapılarında görülür. İşletme, esas faaliyetlerinden sağladığı nakit akışıyla (otofinansman) büyütebilmekte ve buna ilaveten borçlarını azaltmakta ve/veya temettü ödemesi gerçekleştirmektedir.
  3. model (+, +, -): İşletmenin ve yatırım faaliyetlerinden nakit akışları pozitif, finansman faaliyetlerinden nakit akışları ise negatiftir. Genellikle olgunluk evresinden gerileme evresine geçişte ya da yeniden yapılanma içerisine giren firmalarda görülen nadir rastlanan bir modeldir.
  4. model (+, -, +): Büyüme evresinde belirli bir düzeye gelmiş, fakat bu evrenin sonunda olmayıp, büyümesini devam ettiren şirketlerde bu yapıyla karşılaşılabilir. Bu durumdaki bir işletmenin faaliyetlerinden elde ettiği nakit akışlarının, yatırımlarını karşılamaya yeterli gelmediği düşünülebilir. İşletme faaliyetlerinden nakit akışı pozitif olmasına rağmen, şirket hisse senedi ihraç ederek ya da yeni bir borçlanmaya giderek yatırımlarını finanse etmektedir.
  5. model (-, +, +): Faaliyetlerinden sağlanan negatif nakit akışları şirket açısından sorunlu bir durumdur ve bu durumun geçici olup olmadığı incelenmelidir. Nadir rastlanır ve genelde daralan firmalarda görülmektedir.
  6. model (-, -, +): Genç ve büyüyen şirketlerde görülür. İşletme faaliyetleriyle nakit yaratmakta zorlanan yeni kurulan şirketler buna rağmen finansman faaliyetlerinden pozitif nakit akışıyla yatırım yapmaya devam etmektedir. nakit yaratılamadığı gibi yatırım yapılmakta ve nakit ihtiyacı finansman faaliyetleri ile karşılanmaktadır. Getiri potansiyeli ve riski yüksek şirketler genelde bu modelle karşımıza çıkar.
  7. model (-, +, -): Tasfiye halinde olan firmaların nakit akışı genelde bu yapıdadır. İşletme faaliyetleri ve finansman faaliyetleri nakit akışları negatiftir; diğer taraftan borçlar ve temettüler, duran varlıklar elden çıkarılarak ödenmektedir.
  8. model (-, -, -): Oldukça nadir rastlanan bir durumdur. Tüm faaliyetler nakit çıkışı sebep olmuştur.

Yorumlar kapatıldı.

Mission News Theme by Compete Themes.