İçeriğe geçmek için "Enter"a basın

Teknik Analiz – Uyumsuzluk Nasıl Yorumlanır?

İş yerinde uyum önemlidir, arkadaşlıkta önemlidir, evlilikte de öyledir. Hatta hayatta kalmak için bile uyum elzemdir.

Peki konu ekonomi olunca uyum önemli değil midir?.. Hem de çok önemlidir. Zira ekonomik sistem, tıpkı bir insan organizması gibi bir bütün halinde çalışır ve bu bütünün her bir parçası birbiriyle ilişki halindedir.

Ekonomik gidişat iyiye giderken, finansal piyasalar da rekora koşmaya başlar; tersine bir ekonomik kriz ya da resesyona giriş gündemdeyse de, finansal piyasalardan da ralli haberleri gelmeye başlar.

Dow Amca Ne Demişti?

Teknik analizin kurucu babası Dow’un temel önermelerinden “Endeksler birbirini teyit etmelidir” varsayımını hatırlarsınız… İşte bu varsayım, özünde bize piyasalarda uyum olması gerektiğini söylüyor. Mademki bu varsayıma göre uyum asıldır; öyleyse varsayımı tersinden okuyacak olursak da uyumsuzluğun bir tuhaflık olduğunu çıkarabiliriz. Uyumsuzluk bir tuhaflık ise uzun sürmemesi ve normale dönüş yapması gerekir. Bu varsayımdan hareketle, eğer piyasalarda bir uyumsuzluk varsa normale dönüş için piyasada bir değişim olmasını beklemek de doğaldır.

Peki Dow, sözünü ettiğimiz bu varsayımı, bugün bizim kullandığımız gibi, bir indikatörle fiyat grafiği arasındaki uyumsuzluklardan yola çıkarak mı ortaya atmıştı?… Muhtemelen hayır, çünkü Dow endeksler derken, aslında meseleyi daha kapsamlı olarak ortaya koymuştu. Fakat teknik analizde bugün kullandığımız uyumsuzlukları da, Dow’un öne sürdüğü o temel yaklaşımın kapsamına rahatlıkla dâhil edebiliriz.

Uyumsuzluk Neden Bu Kadar Önemli?

Nedeni çok basit: Uyumsuzluklar önemli, çünkü teknik analizdeki uyumsuzluklar bize çok iyi sinyaller veriyor. İyi sinyaller veriyor, çünkü uyumsuzluklar işin doğasına aykırı oluşumlar. Bu yüzden teknik analizde bir indikatörle çalışıyorsak, “Fiyatla indikatör arasında uyumsuzluk var mı?” sorusuna cevap aramadan geçmiyoruz.

Teknik analizdeki uyumsuzluk konusu, yukarıda bahsettiğimiz her şey birbiriyle ilişkidir yaklaşımıyla da yakından alakalı… Çünkü her bir gösterge (RSI, CCI, MACD vb.) fiyat grafiğiyle zaten kendiliğinden ilişkili halinde. Peki bu ilişkiyi biz kendimiz mi uyduruyoruz? Kesinlikli hayır, zaten indikatör dediğimiz göstergelerin birçoğu, doğrudan fiyat grafiğinin içinden çeşitli matematik formüller kullanılarak türetiliyor. Diğer bir ifadeyle çelişki ya da uyumsuzluk aslında fiyat grafiğinin içinde saklı oluyor ve biz onu formülleri kullanarak oradan çıkartmış oluyoruz.

Tabii burada işlem hacmi göstergelerini dışarıda bırakmamız gerekiyor; malum işlem hacmi fiyatın içinden çıkarılabilecek bir indikatör değil.

Uyumsuzluk Bize Neyi Gösterir?

Uyumsuzluklar piyasalardaki dönüş ihtimali konusunda bize uyarı verir. Diğer bir ifadeyle yükselen bir trendden alçalışa, alçalan bir trendden yüklesen bir trende geçilebileceğine dair bize sinyal üretir.

Uyumsuzluklar bize olası trend dönüşleri noktasında sinyal ürettiğine göre, öyleyse bizim teknik analizde aradığımız “Trend var mı yok mu, varsa ne tarafa?” gibi en temel sorumuzun cevabını ararken de çok işimize yaradıkları bizi hiç şaşırtmamalı.

Pozitif ve Negatif Uyumsuzluk

Teknik analizde pozitif ve negatif olmak üzere iki tür uyumsuzluk formumuz var.

Pozitif uyumsuzluk adından da anlaşılabileceği gibi, düşen bir piyasanın yükselişe dönebileceğine yönelik pozitif bir sinyal içeriyor. Pozitif uyumsuzlukta fiyat yeni alçalan dipler yaparken, göstergede aksine yükselen dipler görüyoruz.

Negatif uyumsuzluk ise, bir yükseliş trendinin sonunun gelmiş olabileceğine dair negatif bir sinyal üretiyor. Negatif uyumsuzlukta, yükselen bir trend yeni yükselen tepeler yaparken, seçtiğimiz göstergenin tepelerinde yükseliş yerine düşen tepeler göze çarpıyor.

Önce 4 Önemli Uyarı

  1. Pozitif uyumsuzluk ararken fiyat ve seçilmiş göstergenin diplerine bakıyoruz; negatif uyumsuzluğun var olup olmadığını ise fiyat ve göstergenin tepelerine bakarak tespit ediyoruz. (Asla tersi değil.)
  2. Fiyat grafiği ile seçilen gösterge arasındaki uyumsuzlukta her zaman göstergenin yönünü esas alıyoruz. Yani beklentimiz uyumsuzluğun; göstergenin, fiyat grafiğini takip ederek değil; fiyat grafiğinin göstergeyi takip ederek düzelmesidir.
  3. Her ne kadar uyumsuzluklar teknik analizde yer alan en sağlam sinyallerden biri olarak sayılsa da, hiçbir teknik oluşumda olmadığı gibi, uyumsuzluklara da kesin kanaate varmak doğru sonuçlar vermeyecektir.
  4. Nasıl ki uyumsuzluk mutlak olarak trend dönüşüyle sonuçlanacak diye bir kesinlik taşımıyorsa; uyumsuzluk olmayışı da piyasanın mevcut trendini mutlaka sürdüreceği anlamına gelmiyor.

Pozitif Uyuşmazlık Örneği

Bist100 Pozitif Uyumsuzluk Örneği

Fiyat grafiğinde bir alçalan trend kanalı görüyoruz. Ekranın altında yeşil çubuklarla gösterilen işlem hacmi göstergemiz; ekranın üst tarafında ise RSI ve Momentum indikatörlerimiz yer alıyor.

Trend kanalı içinde kalan ve kalın kırmızı çizgiyle gösterdiğimiz yerde piyasada iki adet alçalan dip gerçekleşmiş durumda. Fakat gerek RSI gerek Momentum indikatöründe fiyat grafiğindeki oluşumun aksine alçalan değil, yükselen dipler söz konusu.

Diğer taraftan RSI ikinci dipten döndükten sonra üzerine eklediğimiz ortalamasını ve kendi alt referans değeri olan 30 seviyesini yukarı yönde kesmiş durumda. Momentum göstergemiz ise 100 ile belirlenen referans değerinin üzerine çıkıyor ve her iki göstergenin yönü de yukarıyı gösteriyor. Ayrıca RSI’ın referans değeri olan 30 seviyesini yeni aşmış olması, bize olası bir yukarı yönlü hareket için epey bir alana sahip olduğumuzu gösteriyor. Son olarak da işlem hacmi göstergemiz, piyasanın düşüşlerinde düşerek, düşüş hareketinin güç kaybettiğine işaret ediyor. Piyasa dipten dönüp kanal içinde yükselmeye başladıktan sonra ise, işlem hacmi yükselişi teyit eder biçimde tedrici olarak yükselmeye başlıyor.

Sonuç: Gerek pozitif uyumsuzluk, gerekse indikatörlerden gelen yukarı yönlü sinyaller, yukarı yönlü bir dönüşün başlayabileceği fikrini epey destekliyor. Nitekim sonrasında trend tersine dönüyor ve aylara yayılan bir yükseliş hareketi başlıyor.

Nasıl Yorumlanır?

Bildiğiniz gibi “Bir trend tersine dönmedikçe geçerlidir.” varsayımı da teknik analizin temel yaklaşımlarından bir diğerini oluşturmakta… Öyleyse her ne kadar trend dönüşüne yönelik güçlü sinyaller almış olsak da, düşüş trendi, trend çizgisi kırılmadığı sürece bizim için hala geçerliliğini koruyacak ve biz dönüş sinyallerini görerek hızlı davranıp alım yaparsak mevcut trendin tersine bir hareket yapmış olacağız. Dolayısıyla alım için düşüş trendi çizgisinin kırılmasını beklemenin daha güvenli bir hareket olacağını düşünebiliriz. Kaldı ki, piyasa döndüğü takdirde muhtemelen yeterince alım fırsatı yakalayacağımızı umabiliriz.

Peki düşüş trendinde olduğumuza göre, düşüş kanalının üst çizgisinden açığa satış yapalım mı? İşte bu noktada yatırımcı olarak, gelen dönüş sinyallerinin tutarlılığını dikkate alarak açığa satış yapmak yerine, trend dönüşünü bekleyip uzun pozisyon kovalamayı tercih edebiliriz.

Negatif Uyumsuzluk Örneği

Bist100 Negatif Uyumsuzluk Örneği

Bu defa da fiyat grafiğinde bir yükseliş trendi var. Ekranın altında yine yeşil çubuklarla işlem hacmi göstergemiz; ekranın üst tarafında ise RSI ve Momentum indikatörlerimiz yer alıyor.

Halihazırda yükselen bir piyasa cari olduğu için, uyumsuzluğu bu sefer diplerde değil tepelerde arıyoruz. Yükselen trend içinde fiyatlar yeni yükselen tepeler yapıyor. Fakat indikatörler, fiyatla uyumlu olarak yeni yükselen tepeler yapmıyor, aksine indikatörlerimizin tepelerinde alçalma var. Ayrıca göstergelerimiz de yönünü aşağı çevirmiş durumda. RSI hem ortalamasını hem de üst referans değeri olan 70 seviyesini aşağı yönlü kesiyor. Momentum da benzer şekilde 100’ün altına sarkarak düşüşe geçiyor. İşlem hacmi ise yükselişi desteklemiyor.

Sonuç: Gerek negatif uyumsuzluk, gerekse indikatörlerden gelen aşağı yönlü sinyaller, düşüş yönlü bir dönüşün başlayabileceği fikrini destekliyor. Nitekim sonrasında trend desteği kırılarak yükseliş trendinin sonlandığı görülüyor. Başlayan düşüş, sonrası dönemde de devam ediyor, ne var ki piyasa gerçek bir düşüşe geçmeden önce, bir süre yatay bir hareket sergiliyor.

Nasıl Yorumlanır?

Yükseliş trendi sonlanmadan önce dönüşe yönelik yine güçlü sinyaller alıyoruz. Fakat yükseliş trendi devam ederken, yine trendin tersine pozisyon almamak ilkesini gözeterek açığa satış yapmak yerine kesin kırılışı beklemeyi tercih etmenin daha güvenilir bir hareket tarzı olduğunu düşünebiliriz.

Mevcut trend yükseliş yönünde olsa da, artık alımlara daha temkinli yaklaşıp, açığa satış yapma fırsatı kovalayabiliriz. Açığa satış yapmıyorsak da, mevcutta alımlarımız varsa kâr realizasyonu düşünmeye ya da takip eden stoplarla piyasanın düşüş ihtimaline karşı tetikte olmaya başlayabiliriz.

İlk yorum yapan siz olun

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Mission News Theme by Compete Themes.